De vorige keer heb ik uitgelegd dat ik graag leer en dat ik die informatie gebruik bij de totstandkoming van mijn werk. Het belangrijkste voorbeeld echter heb ik nog even verzwegen. De titel De Rode Admiraal en de hoofdrolspelers Vanessa en Leon zijn namelijk ook ontstaan door een paar dagen studie.
Een aantal jaar geleden wilde ik onze voortuin anders aankleden. Ik had bedacht een vlindertuin aan te leggen. Dat leek me wel mooi: lekker uit het raam kijken naar een tuin die wemelt van de insecten. Een vlinderstruik overwoekert veel te snel. Dus wilde ik andere planten in mijn tuin. En dat gaf mij een reden om meer te weten te komen over het aantrekken van vlinders. Zo leerde ik al snel dat je ergens brandnetels moest hebben, wat veelgebruikte waardplanten zijn voor vlinders. Op dat moment besefte ik dat ik vlinders veel interessanter vind dan ik in eerste instantie had gedacht.
Misschien wel de mooiste insecten komen voort uit lelijke, vadsige rupsen. En om vlinders in je tuin te krijgen heb je niet alleen de mooiste planten nodig, maar ook prikkend, irritant onkruid. Een plant waar mensen bang voor zijn, waar stoere mannen indruk mee maken bij de wijfjes. Je weet wel van die lui die een brandnetel met blote hand vastpakken zonder zichzelf te bezeren (lukt mij nooit). De bloem waar je met je neus in gaat hangen, inhaleert en high wordt van genot, en de brandnetel waardoor je als je gaat wandelen midden in de zomer, dertig graden, toch nog een lange broek aantrekt. Fascinerend! En dus ging ik op zoek naar boeken over vlinders, waardoor ik geen tijd meer had om een vlindertuin aan te leggen. We doen het nog steeds met grind.

De bedoeling van deze video is niet om te herhalen wat ik de vorige keer besproken heb, maar ga ik het hebben over de symboliek van de namen die ik gebruikt heb. Niemand heeft zomaar een naam en er zijn hele relaties af te leiden uit de naamgeving van de personages. Vanessa is het meest opzichtig en heeft ook alles te maken met het verhaal dat ik zojuist verteld heb. De moeder van Vanessa, Fleur, legt het haar uit.

 

Fragment 1: H12, pagina 87

 

Elk personage heeft een zorgvuldig uitgekozen naam. Niets is aan het toeval overgelaten. Zo heeft de familie van Vanessa namen die afkomstig zijn uit de natuur. Door deze naamgeving zijn familierelaties af te leiden, die ik in het verhaal zelf niet of niet uitgebreid toelicht. Voor mij zijn veel van die relaties een cliché en behoeven ze dus geen uitleg. Het is bijvoorbeeld een cliché dat de moeder zich gedraagt als waardbloem en ze daarom Fleur de Waard heet. Wellicht had de lezer graag gehad dat ik 5.000 woorden vuil had gemaakt aan het toelichten van een cliché dat al in genoeg boeken uitvoerig besproken wordt, maar voor mij had dat geen toegevoegde waarde tot het verhaal. Dat de relatie bestaat is wel belangrijk en daarom heb ik ervoor gekozen deze relatie te suggereren door naamgeving. Als ik zelf een boek lees waarin deze relaties wel uitgebreid uit de doeken gedaan worden, haak ik al snel af. Ik weet dat er genoeg mensen zijn die daarvan houden, omdat het erg ontspannend kan zijn. Je hoeft namelijk niet intensief te lezen, een enkele zin per pagina opletten is genoeg. Ik merk alleen dat ik kwaad word als ik een inefficiënt werk lees. Tekst omwille van tekst maakt mij misselijk. Nogmaals, ik begrijp dat er ook een publiek voor is en dat respecteer ik, ik kan er alleen zelf niet goed tegen. Daarom probeer ik zo efficiënt mogelijk veel te vertellen. In dit geval door het inzetten van zorgvuldig uitgekozen namen.

Een andere relatie die in de namen terug te vinden is, is die tussen Luc, Chris en de vader van Vanessa: meneer De Heer. De Heer is gevlucht naar het Midden-Oosten, ondertussen is de wetenschapper Luc met de natuur aan het sjoemelen terwijl Chris probeert de natuur te beschermen. Dit trio heeft in het verhaal geen directe relatie, maar door de naamgeving kan ik er toch een relationele betekenis aan geven. Luc zijnde Lucifer, Chris natuurlijk Christus en De Heer… welja… De Heer.
Ook hier wordt in mijn ogen een cliché weergegeven, ditmaal van de strijd tussen goed en kwaad. Waarin de wetenschapper in de traditie van de Romantiek gelijk wordt gesteld aan de duivel. Een cliché in mijn ogen omdat de overeenkomst tussen dit werk en bijvoorbeeld Frankenstein snel gezien wordt. De Romantiek heeft echter al plaatsgevonden en Frankenstein is al geschreven. Het heeft dus geen nut om die relatie tot op het bot uit te diepen. De rol van Chris is om ons aan de Heer te herinneren en ons bij de duivel weg te houden, terwijl de Heer zelf praktisch vermist is.

De goden leven altijd op een plek waar we net niet bij kunnen. Ze leven zo dicht bij ons als mogelijk, maar net ver genoeg weg dat we ze niet kunnen zien. In het oude Griekenland was dat de top van de berg Olympus. Naarmate de mens steeds meer te weten kwam over de aarde werd ook de locatie van de goden verschoven. Zo leefden God en de engelen in de wolken.
In de klassieke oudheid was de wereld beperkt tot Eurazië en Afrika. Daarna zijn we erachter gekomen dat er meer continenten zijn. Ook weten we dat er meerdere planeten zijn. Dat de aarde niet het middelpunt is van ons zonnestelsel en dat er zelfs vele zonnestelsels zijn in onze Melkweg. En daar is niet heel lang geleden nog bijgekomen dat er ook vele sterrenstelsels zijn. We zien steeds meer en de goden wonen net daarbuiten. Vroeger nog op de berg om de hoek, nu miljarden lichtjaren ver.

Al wat ongrijpbaar is voor de mens wordt afgebeeld als iets goddelijks. Of het nu de verklaring is waarom we op aarde zijn, wie ons leven heeft gegeven of waarom liefde en dood bestaan. Voor alles, waar we geen grip op hebben, is er een god. En des te meer we ons controlebereik vergroten, des te verder weg komen de goden te staan. En als we de dood steeds beter weten uit te stellen, is een god ook lange tijd irrelevant.

Daarom heeft de vader van Vanessa zich in het Midden-Oosten genesteld. Het Midden-Oosten is de plek waar iedereen het dagelijks over heeft. De media rapporteren continu over het Midden-Oosten. Het is een dreiging en wordt beschreven als het beloofde land. Voortdurend zijn er gevechten waarover gerapporteerd wordt, maar de cultuur daar is onbegrepen. Ik weet niet hoe de mensen daar hun dagelijks leven leiden. Ik ga ervan uit dat ze heel de dag wegduiken voor bommen en granaten, dat er geen tijd is om boodschappen te doen of om op straat te spelen. Een ongrijpbare plek net als de top van de berg Olympus, voor mij is Andromeda beter te begrijpen dan Syrië, dus daar moeten de goden zitten. Het is niet voor niets dat daar door de meerderheid nog in de goden geloofd wordt.
De wetenschap heeft de goden verdreven en daardoor is er een leegte achtergebleven. We willen vragen wetenschappelijk verklaren, terwijl sommige vragen alleen door poëzie te beantwoorden zijn. De poëzie zit dichter bij de waarheid dan de wetenschap ooit voor elkaar zal krijgen. Een antwoord op een vraag levert immers alleen maar nieuwe vragen op, waardoor we steeds verder weg komen te staan van wat echt belangrijk is. De Heer heeft een leegte achtergelaten en de duivel grijpt zijn kans die op te vullen.
Niet dat ik het verkeerd vind om de wetenschap te volgen, dat doe ik zelf ook heel graag. Ik gebruik de poëzie van de taal om de leegtes op te vullen. Bovendien gaat mijn voorkeur niet uit naar de christelijke maar naar de klassieke mythologie en dus heeft de duivel wat mij betreft geen vrij spel gekregen, maar is hij één van de verdreven goden.